Σάββατο, 12 Απριλίου 2008

Αντανακλάσεις

Johannes Vermeer, Κορίτσι που διαβάζει γράμμα μπροστά σε ανοιχτό παράθυρο.
Περίπου 1657-1659, λάδι σε καμβά ,83 x 64.5 cm.
Staatliche Kunstsammlungen, Gemäldegalerie, Dresden

Μια και, όπως φαίνεται, μου έγινε συνήθεια να γράφω posts σαν αντανάκλαση των αναρτήσεων άλλων, ιδού μια μικρή συνεισφορά στη φίλη Πουαντερι και το θάρρος της να υποστηρίζει όσα πράγματα της αρέσουν, χωρίς να ενδιαφέρεται αν είναι glamorous ή διανοουμενίστικα.
Λοιπόοοον... Ένα από τα χαρακτηριστικά που φανερώνουν την ιδιοφυΐα του Vermeer είναι η προβολή στα έργα του εκείνων των ιδιαίτερων στιγμών του βίου όπου κανείς νομίζει ότι είναι μόνος και χαμένος στις σκέψεις του. Σχεδόν όπως συμβαίνει στην ποίηση ο καλλιτέχνης υπαινίσσεται διαθέσεις και στάσεις που είναι μεν αναγνωρίσιμες αλλά όχι τελείως ορισμένες. Στο έργο αυτό ένα κορίτσι στέκεται στη γωνία ενός δωματίου εμπρός σε ένα ανοιχτό παράθυρο , εντελώς απορροφημένο από το γράμμα που διαβάζει. Οι τοίχοι, οι κουρτίνες και το τραπέζι ορίζουν τα φυσικά όρια του ακίνητου κόσμου της , ενώ η αντανάκλαση της κεφαλής της στο τζάμι εμφατικά αναφέρεται στην εσωτερική φύση των σκέψεών της.
Από τις ακτινογραφήσεις του πίνακα έχει προκύψει πως ο Vermeer αρχικώς είχε ζωγραφίσει στον τοίχο ,πίσω ακριβώς από την κοπέλα ,το κάδρο ενός Ερωτιδέα, γεγονός που καθοδηγούσε τον θεατή να ερμηνεύσει το περιεχόμενο του γράμματος που διαβάζει η κοπέλα. Κατόπιν ο ίδιος ο ζωγράφος το επιζωγράφισε, ίσως για να κάνει πιο ερμητική την ανάγνωση του πίνακα, όπως και στο "Κορίτσι που αποκοιμήθηκε".
Επίσης η μεγάλη σατινένια κουρτίνα που κρέμεται δεξιά και μοιάζει σαν να μην ανήκει οργανικά στον πίνακα είναι και αυτή το αποτέλεσμα επιζωγράφισης. Οι ακτινογραφήσεις αποκάλυψαν ότι η κουρτίνα ζωγραφίστηκε σε δευτερότερη φάση και σκέπασε ένα κρυστάλλινο διακοσμητικό κύπελλο κρασιού ( roemer ) που βρίσκονταν στο τραπέζι και είναι τυπικό αντικείμενο στην Ολλανδική ζωγραφική. Τέτοιες κουρτίνες χρησιμοποιούνταν στα πλούσια Ολλανδικά σπίτια μπροστά σε πίνακες, είτε ως προστατευτικά από τη σκόνη είτε προκειμένου να κρύψουν κάποιο γυμνό. Επίσης το τούρκικο χαλί που σκεπάζει το τραπέζι απαντάται σε τέτοια χρήση σε πολλούς Ολλανδικούς πίνακες ( βλ. επίσης και "Το κορίτσι που αποκοιμήθηκε"). Είναι προφανές ότι αυτά τα χαλιά ήταν τότε υπερβολικά πολύτιμα για να τα στρώνουν στα πατώματα. Η κουρτίνα σε αυτό το έργο του Vermeer θεωρείται έξοχο δείγμα trompe d' oeil, που λέγαμε και τις προάλλες.
Αλλά το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του πίνακα είναι η ασυμφωνία ανάμεσα στο κεφάλι της κοπέλας και την αντανάκλασή του στο ανοιχτό τζάμι. Ο θεατής βλέπει το αριστερό προφίλ της ενώ στο τζάμι αντανακλώνται τα τρία τέταρτα. Αυτό γιατί αρχικά ο ζωγράφος είχε τοποθετήσει το κεφάλι της κοπέλας στραμμένο περισσότερο προς το τζάμι και λιγότερο προς το θεατή και αργότερα το άλλαξε. Η αντανάκλαση όμως στο τζάμι παρέμεινε στην αρχική της μορφή, ίσως από καπρίτσιο του καλλιτέχνη που ήθελε να προβληματίζει τους μελλοντικούς θεατές. Ίσως πάλι για να δίνει δικαιολογία στις αναρτήσεις μου και γέφυρα μέχρι την Πουαντερι που σκοπεύει να το κεντήσει, δηλαδή να το κάνει κομμάτι του δικού της χρόνου και του δικού της κόσμου. Αυτό όμως δεν είναι , σύμφωνα με κάποια έννοια , η τέχνη;


10 σχόλια:

Faraona είπε...

Φυσικα και ειναι Sobraluz.
Κοιτα τωρα τι ωραιους συνειρμους εκανες επ ευκαιρια της διαθεσης της Πουαντερι να κεντησει τον πινακα!
Εισαι ,εισαι...το μυαλο σου ειναι εξαιρετικα καλλιεργημενο.
φιλια καλη μου
καλο βραδυ ναχεις.

sobraluz είπε...

@ Φαραώνα aka βασιλομήτωρ: Ψήσε τον Πετεφρέστατο να βγάλει κανένα βιβλίο, γιατί το ...καλλιεργημένο έχει λαλήσει!

Roadartist είπε...

Πολύ ενδιαφέρουσα η αναρτηση σου sobraluz!! καλή κυριακή :)

πουαντερι είπε...

Σε ευχαριστω πολυ για ολλες αυτες τις πληροφοριες περι τεχνης.
Ειναι πραγματικα πολυ ενδιαφερουσες γιατι εγω επειδη δεν ξερω απο τεχνη πολλα απλα θα εβλεπα εναν πολυ ωραιο πινακα χωρις να δω ολες αυτες τις λεπτομερειες!!!
Καλα πρεπει να πω πως το κεντημα μου δεν εχει και πολυ σχεση με τον αυθεντικο στις λεπτομερειες,οπως η κουρτινα,η αντανακλαση της κοπελας στο τζαμι και αλλες ομως και ετσι οπως ειναι ειναι πολυ καλος.
Θα τον κεντησω και θα τον κρεμασω στον τοιχο μου για να θαυμαζω το δικο μου εργο κι εγω!!!!!!

VITA MI BAROUAK είπε...

Μερικές από αυτές τις στιγμές αξίζουν, όσο χίλιοι πίνακες.
Κι άλλες φορές, ένας πίνακας αξίζει όσο χίλιες στιγμές.
Παραφράζοντας το χίλιες λέξεις...

twinkle είπε...

Αγαπητή Sobraluz παρακολουθώ το blog σου καιρό και ομολογώ ότι εντυπωσιάζομαι από τον πλούτο των περιεχομένων του...Μ' αρέσει ο τρόπος που σκέφτεσαι και αντιλαμβάνεσαι τα πράγματα.Αφορμή για την "επίσκεψη" ήταν το πλέξιμο. Βλέπω ότι είσαι αρκετά ειδήμων, (εγώ είμαι ακόμα στο "πρώτο σκαλί").
Όσο για τον πίνακα του Vermeer, τον αναγνώρισα κι εγώ στον καμβά της Πουαντερί όμως δεν ήξερα (ούτε φανταζόμουν όλα αυτά που γράφεις). Έγραψα στην Πουαντερί για την ταινία "Το κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι", αλλά ίσως την ξέρεις ήδη.
Καλή εβδομάδα!

sobraluz είπε...

@ baroyak: Ο μεν βίος βραχύς, η τέχνη δε μακρά, που έλεγαν και οι Λατίνοι. Ευχαριστώ που πέρασες.

sobraluz είπε...

@ twinkle: Καλώς τη συναδέλφισσα. Έχουμε λοιπόν παραπάνω από ένα κοινό στα ενδιαφέροντα! Θα τα λέμε...Ευχαριστώ.

πουαντερι είπε...

Βρε κοριτσια να τα λετε συναδελφικα δεν λεω αλλά μην μας πηξετε στα δασκαλιστικα και δεν τα καταλαβαινω και πολυ::::
Στο τελος θα φοβαμαι να σας αφηνω σχολια.
Ααααντε ~!!!!!!!~

πουαντερι είπε...

ΑΣΤΕΙΑΚΙ ητανε ενταξει;;;;

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails